Жүжгийн орчуулгын үйл явц: Зохиолоос тайз хүртэл
Жүжгийн орчуулга гэдэг нь үгсийг нэг хэлнээс нөгөө хэл рүү шууд хөрвүүлэх үйл явц биш юм. Энэ бол соёл, театрын уламжлал, тайзны хэлэмжийг холбосон нарийн уран бүтээлч ажил юм. Сайн орчуулсан жүжиг тухайн хэл дээр анх бичигдсэн мэтээр жүжигчний амнаас эвтэйхэн гарч, тайзан дээр амьд мэт мэдрэгдэх ёстой. Үүний зэрэгцээ зохиогчийн дуу хоолой, үзэл санаа алдагдах ёсгүй.
Эх зохиолыг гүнзгий ойлгох
Жүжгийн орчуулга нь зохиолын нарийвчилсан судалгаанаас эхэлдэг. Орчуулагч нь дүрүүд юу хэлж байгааг ойлгохоос гадна яагаад тэгж хэлж байгааг нь ухамсарлах шаардлагатай. Үүнд тухайн жүжгийн түүхэн нөхцөл, соёлын орчин, зохиогчийн бичлэгийн хэв маяг, драмын бүтцийг судлах орно.
Ёгтлол, хошигнол, далд утга, дотоод зөрчил зэрэг нь үгчилсэн орчуулгаар дамжуулж болохгүй элементүүд байдаг. Эдгээрийг орхивол жүжгийн сэтгэлзүйн гүн, утга агуулга алдагдах эрсдэлтэй.
Жүжгийн орчуулгын хамгийн том сорилтуудын нэг бол тухайн орчуулж буй хэлний соёлын онцлогт шилжүүлэн орчуулах юм. Нэг орны үзэгчдэд ойлгомжтой ишлэл, ёс заншил, нөхцөл байдал нөгөө орны үзэгчдэд ойлгомжгүй санагдаж болно. Ийм тохиолдолд орчуулагч тухайн утгыг хадгалангаа үзэгчдэд хүргэх хамгийн оновчтой хувилбарыг олох хэрэгтэй болдог.
Энэ нь эх соёлыг “арилгах” гэсэн үг биш. Харин драмын зорилгыг алдагдуулахгүйгээр үзэгчид ойлгож хүлээж авахуйц шийдэл олох явдал юм.
Тайзанд зориулсан хэл
Жүжгийн орчуулга нь уншихаас илүүтэйгээр яригдах зориулалттай байдаг. Тиймээс өгүүлбэрүүд амьд ярианд эвтэйхэн, хэт хүнд, бичмэл хэллэггүй байх ёстой. Орчуулагч шугам бүрийг чангаар уншиж, хэмнэл, урсгалыг нь шалгах нь чухал.
Жүжигчдэд үйлдэл хийх, сэтгэл хөдлөл илэрхийлэхэд дэмжлэг болох хэл хэрэгтэй. Богино, тод өгүүлбэр, тоглож болох үйл үгс нь үгчилсэн яг таг орчуулгаас илүү чухал байдаг. Амжилттай орчуулга нь жүжигчний тоглолтыг дэмжиж, найруулагчийн тайзны шийдлийг нээж өгдөг.
Хамтын ажиллагаа ба засвар
Мэргэжлийн жүжгийн орчуулга нь ихэнхдээ хамтын ажиллагааны үр дүн байдаг. Найруулагч, жүжгийн зохиолч, зарим тохиолдолд эх зохиолч эсвэл эрх эзэмшигчтэй хамтран ажиллаж, жүжгийн бэлтгэлийн явцад засвар хийх нь түгээмэл.
Энэ үе шат нь орчуулга зөвхөн цаасан дээр бус, амьд тайзан дээр хэрхэн ажиллаж байгааг шалгах чухал алхам юм.
Ёс зүй ба мэргэжлийн стандарт
Жүжгийн орчуулгад ёс зүй, хууль эрх зүйн хариуцлага маш чухал. Зохиогчийн эрхийг хүндэтгэх, лицензийн хүрээнд ажиллах, эх зохиогчийг зөв нэрлэх нь мэргэжлийн зайлшгүй шаардлага юм.
Эцэст нь хэлэхэд, жүжгийн орчуулга бол соёл хоорондын яриа юм. Чадварлаг, хариуцлагатай орчуулга нь түүхийг хил хязгаар давуулан, хэл соёлыг холбож, дэлхийн театрыг орон нутгийн тайзанд амилуулдаг.
Хэрвээ та жүжгээ мэргэжлийн түвшинд орчуулах, зохиогчийн эрхийг зөрчихгүйгээр тайзнаа тавих зорилготой бол Theatre 360 танд зориулсан цогц үйлчилгээ санал болгодог. Бид эх зохиолын утга, тайзны логик, соёлын онцлогийг хадгалсан жүжгийн орчуулга, албан ёсны лицензийн зуучлалыг нэг дороос үзүүлдэг. Та уран бүтээлдээ төвлөрч, харин эрх зүйн болон орчуулгын процессыг бидэнд даатгаарай.
